Wojna pomiędzy Francją  i Rosją zapowiadała się powoli już od kilku lat. W 1809 roku Rosja nie przysłała na czas korpusu na wojnę z Austrią, a Napoleon nie ratyfikował traktatu, w którym zobowiązywał się do nieodbudowania Polski; aneksja Holandii i licznych krajów niemieckich, przede wszystkim wypędzenie Piotra Fryderyka, księcia Oldenburga, co zraniło cara Aleksandra jako głowę rodziny Oldenburg, było głównymi przyczynami, które, po bezskutecznych rokowaniach, doprowadziły do wojny 1812 roku.
Ale zajęcie księstwa Oldenburga nie nastąpiło na rozkaz cesarza; nakazał je książę  Eckmühl (Davout), człowiek nieco popędliwy i posiadający policyjne skłonności. Podejrzewał on, że księstwo jest magazynem towarów angielskich i stamtąd, mimo 80 000 żołnierzy i urzędników celnych, prowadzony jest ożywiony handel z Niemcami. To złościło go; zakładając, że czyni po myśli cesarza, zajął lekkimi oddziałami wybrzeże Oldenburga. Przypuszczał zapewne, że cesarz odmówi mu pozwolenia na taki brak szacunku dla księżnej z carsko-rosyjskiej rodziny, ale miał nadzieję, że Napoleon przyjmie w milczeniu fakty dokonane, tym bardziej, że korzyści z nich leżały jak na dłoni. Książę Eckmühl był przekonany, że któregoś dnai zostanie królem Polski. Wcześniej otrzymał od cesarza donacje w Polsce w wysokości 200 000 franków, co umocniło go w jego przekonaniu. Dlatego oczywistym było, że jego ambicja skłaniała go do czynów, które wywołać mogły spór cesarza z dworem w Petersburgu.
Cesarz w najostrzejszych słowach potępił naruszenie granic księstwa Oldenburg. Był  zdecydowany, mimo ogromnych korzyści, jakie przyniosła aneksja księstwa francuskiemu przemysłowi, zarządzić wycofanie wojsk, ale powstrzymała go od tego posunięcia utrzymana w formie groźby rosyjska nota. Domagano się w niej w ramach rekompensaty za zajęcie wybrzeża oldenburskiego natychmiastowego opuszczenia Gdańska i oddanie go Rosji. Wykluczało to jakiekolwiek przyjazne porozumienie. Gdy w grę wchodził honor Francji, cesarz nie mógł, choć przyszło mu to ciężko, potępić postępowania Davouta. Gdyby Rosja nie zachowała się tak wrogo, otrzymałaby zadośćuczynienie, bo w gruncie rzeczy cesarzowi obojętnym był przemyt angielskich towarów przez Oldenburg; zawsze można było je skonfiskować... [więcej]

Rozproszeni po obcych krajach Polacy, jeżeli nie zupełnie dopięli szlachetnie powziętych względem Ojczyzny zamiarów, rycerskiem przynajmniej poświęceniem się i odwagą, nowego blasku jej chwale dodali. Włochy, S. Domingo, Hiszpanja chlubnie świadczą, o męstwie rodaków naszych, w Afryce nawet kwitnie drzewo chwały Polaka, w rozlewie krwi jego zrodzone i wzrosłe. Rozgłośnie nabyta sława kazała nawet umilknąć zawiści. Wszyscy z któremi Polscy rycerze dzielili zawód wojenny i trudy, nie wahają się chętnie im przyznać szczególniejszych zalet, któremi się wśród licznych szeregów wojska obcego znamienicie odznaczali. Towarzystwo Francuzów wojskowych trudniących się w Paryżu historją wojen od r. 1792 do 1815, z chlubą wszędzie wspomina o Polakach. Oto jest opis z dobycia Somo-sierra.
W wyprawie Cesarza Napoleona przeciwko Hiszpanji 1808 roku, wypadło zdobyć ważne stanowisko, górę Somo-sierra będącą częścią gór Karpetanos. Dwanaście tysięcy Hiszpanów starannie umocowało wierszch góry, szesnaście armat stało w baterji, które wymierzono ku drodze, wtem tylko jednem miejscu wstęp na górę dającej. W czasie gdy mężna piechota Francuzka, wystawiona na podwójny ogień artylerji i piechoty nieprzyjacielskiej, na próżno usiłowała wedrzeć się na górę: nadjechał sam Cesarz: jazda należąca do jego gwardji, a na jej czele regiment Polaków, przybyła za nim w porządnej kolumnie.
Napoleon zatrzymał się przy artylerji na dole i rozpoznał ściśle położenie nieprzyjaciela, który co raz mocniej dawać ognia zaczął; tak że kilka kul obok Cesarza upadło, a kilka przeleciało nad głową jego. Regiment lekkiej jazdy Polaków, (a) ustawiony został w ścieśnioną kolumnę szwadronami po za fossą, na prawej stronie drogi, w niewielkiej równinie.
Tym czasem ogień nie ustawał, a piechota Francuzka kroku postąpić nie była wstanie. Na tenczas Cesarz dał rozkaz Polakom uderzyć na nieprzyjacielską baterją. Waleczne to wojsko pod sprawą Szefa szwadronu Kozietulskiego, rzuciło się na tychmiast szeregami po czterech, gdyż większego rozwinięcia wązkość drogi niedozwalała... [więcej]

W 1937 roku uroczyście obchodzono 125. rocznicę pobytu Napoleona w Warszawie po powrocie z kampanii rosyjskiej. 10 grudnia marszałek Edward Rydz-Śmigły odsłonił tablicę z brązu umieszczoną na gmachu Hotelu Angielskiego, w którym przez kilka godzin przebywał cesarz Francuzów. Podczas uroczystości przemówienia wygłosili: Leon Noël, ambasador Francji, August Zaleski, były minister spraw zagranicznych i prezes Stowarzyszenia Polsko-Francuskiego oraz Stefan Starzyński, prezydent Warszawy. Odsłonięcie tablicy pamiątkowej na fasadzie Hotelu Angielskiego przy ulicy Wierzbowej 6 w Warszawie nastąpiło w obecności: Tadeusza Kasprzyckiego, ministra spraw wojskowych, przedstawicieli Ministerstwa Spraw Wojskowych, Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz Ambasady Francuskiej, zarządu i członków Stowarzyszenia Polsko-Francuskiego oraz osobistości ze świata literatury, nauki i sztuki.
Stanisław Piotr Koczorowski, autor przedmowy do niewielkiej broszury, w której wydrukowano teksty wszystkich przemówień, zapisał: "Tak więc pamięć Napoleona, bohatera narodowego zarówno Francji, jak i Polski, stała się raz jeszcze powodem do stwierdzenia wiekowych związków - historycznych, politycznych i kulturalnych - istniejących między Polską a Francją".
We wspomnianej broszurze znajdujemy następujący opis odbywającej się uroczystości: "O godz. 11, po przybyciu Pana Marszałka Śmigłego-Rydza, zgromadzeni udali się do salonów recepcyjnych na pierwszym piętrze Hotelu Angielskieg...
Następnie wysłuchano trzech uroczystych przemówień, po których odsłonięto tablicę pamiątkową ufundowaną przez właścicieli nieruchomości, w której przez kilka godzin przebywał Napoleon. Na tablicy umieszczono następujący napis w języku polskim i francuskim: "Pamięci Napoleona, cesarza Francuzów, który w domu tym spędził dzień 10 grudnia r. 1812"... [więcej]

W miesiącu maju r. 1808 kiedy dynastyja Bourbonów składała w Bajonnie koronę Hiszpanii i Indyjów w ręce Cesarza Francuzów, a ten nią koronował swego brata Józefa, miasto Bajonna przedstawiało spaniały widok.
Oprócz dworów Napoleona, Karola VI. i Ferdynanda, widziałeś tam grandów Kastylii, dyplomatów francuzkich i innych Mocarstw pełnomocników.
Dwór cesarski jak zwykle wtakich zdarzeniach odznaczał się wystawną okazałością. Jenerałowie, służba pałacowa i gwardyje cesarskie, występowały codzieńnie w strojnych mundurach. Wkrótce téż przybyła i cesarzowa Józefina z swoim orszakiem, a tak Bajonna przez czas pobytu Napoleona zamieniła się w stolicę Francyi.
Lecz nie moją jest rzeczą opisywać zabawy dworskie, teatra, a tym bardziéj dyplomatyczne wypadki; ja zawsze wracając do wspomnień wojskowych mojego pułku, i teraz jedno zdarzenie z czasów pobytu Napoleona w Bajonnie napiszę:
W piękném przedmieściu tego miasta, stanął na kwatérach szwadron ułanów polskich gwardyi; mieszkańcy uradowani przybyciem Cesarza i Józefiny, przyjmowali w swych domach żołniérzy polskich ze szczérą gościnnością.
Wesołe uczty, muzyka, tańce, trwały codzieńnie, do późnéj nocy.
Lecz żołniérzowi Napoleona, którego zwykłém mieszkaniem były pola i lasy, którego trąba wojskowa tak często wzywała do nowych bojów, nie dość było w chwilach spoczynku biesiad i tańca; szukał on zwykle przy innych zabawach, i uczuć miłośnych... [więcej]

Trakt z Oszmiany ku Wilnu biegnie początkowo po względnej równinie, tedy jechano możliwie szybko, nie przebywszy jednak więcej nad wiorst dwadzieścia w ciągu godzin czterech do pięciu. Zaczynało już mieć się na brzask, gdy dojechano do Równego Pola. Niebezpieczeństwo było szczęśliwie przebyte. W Równem Polu stał już oddział gwardyi konnej włoskiej pod dowództwem księcia Rocca-Romano i Włosi zmienili ułanów polskich, towarzyszących cesarzowi. Zmienili? Nie. Chyba: zajęli ich miejsce. z 266 bowiem ułanów, eskortujących korowód cesarski, pozostało tylko - 36-ciu. Ci... wytrzymali. Reszta - zwaliła się z koni po drodze, rażona mrozem nie do zniesienia.
Gdy cesarz, popasawszy jak najkrócej, odjechał, Stokowski z niepełną czterdziestką ułanów swoich ruszył z ogołoconego z furażów i żywności Równego Pola, w bok z traktu, do Taboryszek, znacznej majętności Ważyńskich, i tam zażył dobrze zasłużonego popasu. W szafach bibliotecznych w Taboryszkach walają się do dziś dnia całe pęki "bon'ów", wystawianych przez Stokowskiego na furaż i żywność... Francyi niespłacone weksle!
Akurat zaś, gdy Napoleon docierał o świcie do Miednik na 25 wiorście od Oszmiany, Siesławin przypuścił do Oszmiany ponowny szturm i zajął ją. Gdyby wówczas znajdował się tam nocujący w mieście Napoleon, nasuwa się mimowoli przypuszczenie, że, pomimo wzięcia udziału ułanów Stokowskiego w bronieniu cesarza, kto wie, czy nie byłaby się stała Oszmiana widownią faktu historycznego nieobliczalnej doniosłości: wzięcia w niewolę lub uśmiercenia Napoleona... [więcej]

Po kilku klasykach z dziedziny wojskowości okresu napoleońskiego, takich jak "Napoleoński system wojny" Huberta Camona, "Manewr wileński..." Henri Bonala czy interesującym reprincie "Historja Rozwoju Artylerji" Aleksandra Kiersnowskiego wydawnictwo Napoleon V zaproponowało nam pozycję nową nie wymagająca przed wzięciem do ręki "gruntownego odkurzania". Nowością tą jest "Taktyka Armii Rosyjskiej w dobie wojen napoleońskich" autorstwa Aleksandra i Jurija Żmodikow. Już pobieżne przejrzenie bibliografii powoduje wzrost zainteresowania książką ponieważ sugeruje, że mamy do czynienia z opracowaniem opartym głównie na dokumentach źródłowych z epoki a nie prostą kompilacją innych wcześniejszych opracowań. Autorzy oparli się na regulaminach, ukazach carskich oraz licznych wspomnieniach rosyjskich oficerów różnych stopni. Niezwykle interesującym źródłem wykorzystanym przez autorów są publikacje rosyjskich teoretyków wojskowości z epoki... [więcej]