Roman Sołtyk, KAMPANIA 1809 r.
Celem niniejszego dzieła było zapoznanie szerszego ogółu z działaniem wojska polskiego w 1809 r., oraz opisanie wysiłków i prac, których dokonali w tym czasie Polacy, zręcznie pokierowani przez ks. Józefa Poniatowskiego. Lat kilkanaście służyłem pod rozkazami tego sławnego wodza, a zaufanie, jakiem mnie obdarzał — dato mi możność należycie poznać go i ocenić. Posiadanie autentycznych dokumentów, własne moje wspomnienia, zarówno jak wspomnienia moich współrodaków, stanowiły obfity materyał do opracowania danej epoki, opracowania — któremu poświęciłem chwile wczasów.

Lecz w miarę rozwijania się mojej pracy doszedłem do przekonania, że opis kampanii 1809 r. nie rzucał dostatecznego światła na osobę ks. Poniatowskiego. Przed r. 1809 książę brał czynny udział w nader ważnych wypadkach politycznych późniejsze wielkie jego czyny i niepoślednie zdolności wojskowe zjednały mu całkowite uznanie Napoleona, czego najwymow-niejszym dowodem było powierzanie księciu odpowiedzialnych posterunków wojennych i nadanie mu godności marszałka Francyi. Należało zatem pobieżnie chociaż cofnąć się wstecz, a następnie śledzić za losami księcia aż do smutnego ich epilogu — do bitwy pod Lipskiem. Zadaniu temu starałem się podołać, kreśląc rys biograficzny, poprzedzający historyę kampanii 1809 r. Rękopis mój decyduję się wydać w języku francuskim, w dowód hołdu i wdzięczności dla szlachetnego narodu, który tak serdecznie przyjął biednych wygnańców i który dotąd nie przestaje okazywać nam wzruszającej, iście braterskiej życzliwości.

