Hieronim Bonaparte w Kaliszu
W dniu 10 kwietnia 1812 r., prefekt departamentu kaliskiego otrzymał wiadomość, że król Westfalski, Hieronim, jako wódz dywizji Westfalsko-Saskiej, idącej do Rosji za innymi już będącymi w pochodzie korpusami wielkiej armji, ma niebawem przybyć do Kalisza, i czas jakiś ze świtą swoją w nim się zatrzymać. Hieronim, młodzieniec wtedy 28-letni, dziecko szczęścia jak wszyscy z rodziny Napoleonidów, i jak ci wszyscy nad którymi świeciły blaski sławy „małego kaprala”, już w czasie wielkiego najazdu na Rosję — jako król stał na czele pewnej cząstki tej olbrzymiej armji, składającej się z rozmaitych narodowości, bądź z własnej woli, bądź z interesu, bądź z musu, łączących swe losy w rodzaju narzędzi użytych do wykonania ambitnych planów wielkiego Korsykanina.
Dnia jak wyżej, wspomniony prefekt (Garczyński), został zawiadomiony, że król Westfalski ze swą świtą, dworem i dywizją, przybędzie do Kalisza nazajutrz, lub też dnia następnego. Doniesienie to, całą maszynerję urzędową wprawiło w ruch gorączkowy. Prefekt zawezwał podprefektów: Krotoszyńskiego i Odolanowskiege powiatów, iżby w ubiorach galowych udali się na swe granice, i tam wyczekiwali przybycia króla.
Adam Chodyński, HIERONIM BONAPARTE, Król Westfalski W KALISZU
Roman Sołtyk, KAMPANIA 1809 r.
Celem niniejszego dzieła było zapoznanie szerszego ogółu z działaniem wojska polskiego w 1809 r., oraz opisanie wysiłków i prac, których dokonali w tym czasie Polacy, zręcznie pokierowani przez ks. Józefa Poniatowskiego. Lat kilkanaście służyłem pod rozkazami tego sławnego wodza, a zaufanie, jakiem mnie obdarzał — dato mi możność należycie poznać go i ocenić. Posiadanie autentycznych dokumentów, własne moje wspomnienia, zarówno jak wspomnienia moich współrodaków, stanowiły obfity materyał do opracowania danej epoki, opracowania — któremu poświęciłem chwile wczasów.
Lecz w miarę rozwijania się mojej pracy doszedłem do przekonania, że opis kampanii 1809 r. nie rzucał dostatecznego światła na osobę ks. Poniatowskiego. Przed r. 1809 książę brał czynny udział w nader ważnych wypadkach politycznych późniejsze wielkie jego czyny i niepoślednie zdolności wojskowe zjednały mu całkowite uznanie Napoleona, czego najwymow-niejszym dowodem było powierzanie księciu odpowiedzialnych posterunków wojennych i nadanie mu godności marszałka Francyi. Należało zatem pobieżnie chociaż cofnąć się wstecz, a następnie śledzić za losami księcia aż do smutnego ich epilogu — do bitwy pod Lipskiem. Zadaniu temu starałem się podołać, kreśląc rys biograficzny, poprzedzający historyę kampanii 1809 r. Rękopis mój decyduję się wydać w języku francuskim, w dowód hołdu i wdzięczności dla szlachetnego narodu, który tak serdecznie przyjął biednych wygnańców i który dotąd nie przestaje okazywać nam wzruszającej, iście braterskiej życzliwości.
Generał Roman Sołtyk
20 rocznica BBiB
Aż trudno uwierzyć, że we wrześniu bieżącego roku przypada 20 rocznica powstania jednego z najważniejszych projektów, które pojawiły się na naszych łamach.
Chodzi, rzecz jasna, o projekt Biblioteki Barwy i Broni, którego głównymi twórcami są Przemysław „Zuzu” Dunaj - znawca mundurów i nasz nadworny malarz oraz Czesław „Towarzysz” Ratajewicz - znawca barwy i broni, nasz ambasador w krajach Beneluxu. Obaj twórcy chcieli w ten sposób wypełnić lukę w historiografii związanej z polskim mundurem epoki napoleońskie, co w dużej mierze im się udało. Ach… ileż razy trzeba było zamieszczać poprawki plansz mundurowych… a potem jeszcze poprawki do poprawek...
W ostatnich latach udało się przenieść projekt z Internetu do wydawnictw książkowych i z wydatną pomocą Ireneusza Piecyka udanie go kontynuować w wersji papierowej.
W związku z okrągłą rocznicą publikujemy kilkanaście nowych plansz mundurowych na łamach naszej witryny.
Seweryn Fredro pod Peterswalde
Juliusz Kossak wysnuł z kroniki rodzinnej Fredrów szereg obrazów – pisał w swoich „Portretach i sylwetkach dziewiętnastego stulecia” Ludwik Dębicki – Obok rycerzy w zbrojach idących na różne potrzeby Rzeczypospolitej dla odparcia pohańców – dalszą serię stanowić mogą czyny rycerskie z dwóch ostatnich pokoleń. W obozach napoleońskich widzimy trzech starszych braci, w powstaniu listopadowym dwóch młodszych…
Cykl obrazów „Dzieje rodziny Fredrów” stworzył Kossak na początku lat 80-tych XIX stulecia. Wkrótce na salonach Krakowa i Warszawy o nowych akwarelach zrobiło się głośno, a rówieśnik nestora rodu Kossaków Władysław Zawadzki, słynny galicyjski historyk i publicysta, wypisywał peany na cześć mistrza: Cóż więcej powiedzieć o tym przepysznym cyklu obrazów, w których nie wiedzieć, co więcej podziwiać, czy bogactwo fantazji w ugrupowaniu i układzie kompozycji, czy nieskazitelną doskonałość rysunku w oddaniu ludzi, koni i najdrobniejszych szczegółów, jak najwierniej wystudiowanych, czy rozkoszować się życiem, z każdej sceny wionącem, przepychem kolorytu, doskonale zawsze dobranym, uroczo wrażenie każdej sceny podnoszącym. Tyle tu wszędzie życia, ruchu, powietrza, perspektywy, iż śmiało powiedzieć da się że Kossak sam siebie tutaj przewyższył i że obrazy te zaliczyć należy do jego arcydzieł.
Zobacz też: Seweryn Fredro (1785–1845)
„Moskwa, Moskwa!"
Kolejna bitwa? - „spoglądaliśmy na ogromne miasto" - „ani jeden komin w nim nie dymił" - rozmowy z nieprzyjacielem - misja von Muraldta - „wszystkie ulice były puste" - bohaterowie-amatorzy - „nigdy nie widziałem go tak przygnębionego" - „zamierałem z przerażenia" - „car nie zawrze pokoju" - Murat przechodzi przez Moskwę - „spokojnie pływały sobie łabędzie" - dwa obiady - „Pali się!"
Nie wiedząc co się dzieje na jego prawym skrzydle, lecz będąc pewien, że w końcu musi się przecież znaleźć na podejściach do Moskwy, 14 września, książę Eugeniusz:
„wspiął się na wzgórze po naszej prawej i przez dłuższą chwilę próbował stwierdzić, czy da się już dostrzec miasto Moskwę. Widok na nią zasłaniało nam jeszcze kilka wzgórz, a wszystko co dostrzegliśmy, to jedynie kłęby kurzu, które, układając sie równolegle do naszej trasy, wskazywały na drogę, jaką maszerowała Wielka Armia. Z odgłosu kilku jedynie strzałów armatnich, oddawanych gdzieś daleko i w dużych odstępach czasu, wywnioskowaliśmy, że nasze oddziały zbliżały się do Moskwy nie napotykając większego oporu".
