Po wzięciu miasta Saragossy dywizya awangardy, którą dowodził generał dywizyi Grandjean, udała się do Alaknis. W kilka dni później brygada z tej dywizyi, składająca się z Pułku 13-go Kirasyerów, 14-go Liniowego Pieszego Regimentu i 2-go Nadwiślańskiego pod dowództwem generała brygady Habert, udała się do miasta Balbastro, gdzie w okolicach tego armia partyzantów znajdować się miała pod komendą brygadyera Pereny. W ciągu marszu napotkaliśmy forpoczty takowych, które za ujrzeniem nas cofały się. Wojska w wielkiej ilości nigdzie nie spotkaliśmy.
Przymaszerowawszy do miasta zwanego Monzon, w którym znajdował się zamek dość jeszcze ogromny, brygada miała rasztak , kompanie zaś woltyżerów, to jest 4-ry francuskie, 2-wie polskie pod dowództwem szefa batalionu 14 Pułku Liniowego, udały się na rekonesans o 4-ry mile do miasteczka Tamaryta, gdzie zastały nieprzyjaciela w mocy do 6000, lecz wszystko składające się z samych tylko partzantów, których większa część znajdowała się pomiędzy górami. Zobaczywszy nas, postawili się w 3-ech liniach na wzgórkach, a my zaś udaliśmy, że im tył wziąć chcemy i tak ustawiliśmy 2-wie kompanie w tyle, w krzakach, i tym sposobem się zdawało, jakby tam wiele wojska ukrytego było, a 4-ry kompanie udały się w tył zabierać, jak wyżej wspomniano. Nieprzyjaciel to zobaczywszy, rozpierzchnął się tak dobrze, że z tak wielkiej ilości nie pozostawało jak tylko 150 ludzi, którzy po 2-ch 3-ch na różnych wzgórkach stali. Obserwowali równy ruch naszego wojska. To się działo od godziny 7-mej do 9-tej z rana, później, wziąwszy pozycyą na wzgórkach za miastem, uczyniwszy raport generałowi do Monzon, czekaliśmy dalszych rozkazów...
[więcej]
Chyba każdy Polak słyszał o walkach naszych rodaków w Hiszpanii w czasach wojen napoleońskich. Takie hasła jak Somosierra czy Saragossa nie są obce dużej części naszego społeczeństwa. Ale jeśli zapytać przeciętnego Polaka o jakiekolwiek szczegóły związane z tymi wydarzeniami z pewnością po zająknięciu się nastąpiłoby lekkie zmieszanie. Niestety, ale polska historiografia jest bardzo skąpa w opracowania na temat wojny w Hiszpanii, która toczyła się w latach 1807-1814, a najdobitniejszym tego potwierdzeniem jest brak informacji o tej wojnie w podstawowym dziele historiografii polskiej związanej z epoką napoleońską, czyli w "Wojnach Napoleońskich" Mariana Kukiela. Właśnie ten brak informacji spowodował, że zdecydowaliśmy się na stworzenie projektu opracowania wojny w Hiszpanii, który wypełniłby tę białą plamę. Oczywiście nie jest to łatwe zadanie, ponieważ oprócz bardzo skąpych polskich źródeł, musimy bazować na tekstach obcojęzycznych - niemieckich, angielskich, francuskich czy hiszpańskich. Ten brak informacji w ojczystym języku powoduje liczne komplikacje jak: pozyskanie stosownych dzieł w zagranicznych antykwariatach, czy wydawnictwach; ich przetłumaczenie oraz opracowanie odpowiedniego artykułu. Jest to proces bardzo żmudny i wymagający wielkiego samozaparcia, zwłaszcza wśród tworzących ten serwis ludzi, którzy nie wszyscy są historykami i zajmowanie się wojną hiszpańską traktują jako hobby. Dlatego chcielibyśmy w tym miejscu podziękować tym wszystkim, którzy dołożyli się do tego, że powstała ta strona i przy okazji zaprosić innych do współpracy. Stwórzmy coś, do czego będą sięgać historycy pisząc opracowania danych fragmentów Wojny w Hiszpanii.
Nowy artykuł 
Momentem zapalnym, który rozprzestrzenił ogień powstania w Hiszpanii były zamieszki madryckie 2 maja 1808 roku. W imieniu pozbawionego przez Napoleona tronu króla Ferdynanda władzę w kraju przejęła Najwyższa Junta Centralna w Aranjuezie, wkrótce potem przeniesiona do Sewilli. Jej zadaniem było zorganizowanie akcji zbrojnej przeciwko Francuzom. Zaplecze militarne miała stanowić jedyna sprawna jeszcze armia andaluzyjska pod rozkazami generała Castaniosa. Wśród pierwszych posunięć Junty było ogłoszenie 15 maja amnestii dla drobnych przestępców i przemytników, którzy mieli zasilić armię1. Jak się później okazało, waleczność nowo powstałych oddziałów zdolna była sprostać armii francuskiej, czego dowodem było pokonanie marszałka Duponta pod Baylen. 
Teatr wojny w Hiszpanii
