Crónica de Espańa, dzieło zbiorowe pod redakcją Guillema Burrel i Floria, Esplugues de Llobregat, Barcelona, Plaza&Janes, D.L., 1988.

ALBUERA (s. 604)
Albuera (Badajoz), 16 maja 1811.
Sir Artur Wellesley otrzymał już za swoje działania pod Talavera de la Reyna tytuł wiceksięcia Wellington. W tym czasie był on naczelnym dowódcą armii brytyjsko - hiszpańsko - portugalskiej.
W ciągu 1810 roku utrzymywał się w Portugalii, ale po wygranej pod Fuentes de Ońoro (3.05.1811) skierował hiszpańskich generałów Castańosa i Blake'a żeby połączyli się z Anglikiem Beresfordem, który miał za zadanie przerwać oblężenie Badajoz. Pod Albuera starły się siły hiszpańsko-portugalsko-angielskie z siłami francuskimi marszałka Soulta. Liczebność obu armii była zbliżona (około 26 000 ludzi z każdej ze stron). Pierwsi zaatakowali Francuzi, ale zostali odepchnięci. Jednakże, przy pomocy polskiej jazdy, zajęli wzgórza, na których znajdowali się Hiszpanie. Na pomoc tym ostatnim ruszyła angielska dywizja i wspólnie zmusili oni Polaków do odwrotu. Soult ponownie zaatakował równoległymi liniami. Jedna dywizja hiszpańska rozerwała jego front i Francuzom udało się wyjść cało z tej sytuacji, jedynie dzięki kanonadzie artyleryjskiej, eskortowanej przez jazdę, która towarzyszyła jej aż do Nogales. Alianci stracili 5000 ludzi - zmarłych i rannych -; Francuzi - 7000. Oddziały Soulta wycofały się dalej, aż do Llerena, dokąd dotarły w dniu 23 maja, niepokojeni przez hiszpańską jazdę, choć nie mogła ona już wykazać się zbytnią skutecznością. Po bitwie Soult przestał stwarzać zagrożenie dla Wellingtona ze strony południa.

José Antonio Vaca de Osma, La Guerra de la Independencia, Madrid, Espasa-Calpe, 2002

ALBUERA (s. 195-196)
Wellington zjawił się w Elvas żeby przygotować atak na Badajoz. Wypełniając ten plan, Blake wylądował w Ayamonte z dwoma dywizjami i zajął pozycje w Jerez de los Caballeros. Ballesteros zajął strefę Zafry, a Castańos wysłał posiłki z Meridy. Zwraca naszą uwagę pojawienie się nazwiska generała Castańosa, zwycięzcy z Bailen, aż do tej pory zapomnianego w ciszy i bez ważniejszej roli przywódczej we wszystkich akcjach, jakie do tej pory przeanalizowaliśmy. Po tych przegrupowaniach stron, siły aliantów zebrały się w Albuera, na drodze do Badajoz, w strategicznym dla decydujących dalszych działań punkcie. To, co nie ulega wątpliwości, to przejście inicjatywy w inne ręce.
Również Soult zgromadził liczne wojska przed Albuerą, zdając sobie sprawę z wagi zbliżającej się walki. W tym celu wycofał różne jednostki z Kordowy i Sewilli, osłabiając ich garnizony.
Siły aliantów podzieliły się na trzy skrzydła: Anglicy w centrum, Portugalczycy po lewej i Hiszpanie Blake'a po prawej. Całość pozostała pod dowództwem Brytyjczyka Beresforda, co zostało wcześniej uzgodnione przez Castańosa i Wellingtona.
Ponownie pomijam w opowieści wszystkie szczegóły strategiczne i taktyczne bitwy pod Albuera. Tak naprawdę Anglicy walczyli tam po raz pierwszy i ponieśli olbrzymie straty z rąk polskiej jazdy. Miały miejsce kolejne ataki z jednej i z drugiej strony; oddziały Colborne'a, Abercromby'ego i Hoghtona walczyły z odwagą. Miała tu miejsce największa koncentracja walczących sił na tak małej przestrzeni, jakiej jeszcze nie widziano w tej wojnie. Inicjatywa powoli przechyliła się na stronę aliantów, szczególnie dzięki inteligentnym i odważnym działaniom oddziałów Zayasa, które zatrzymały napór wielu francuskich kolumn i zmusił szwadrony Latour-Maubourga do wycofania się.
Straty obu armii były bardzo duże, przewyższające w sumie 14000. Nie było jasnego zwycięzcy, ale bitwa przysłużyła się Wellingtonowi, gdyż Soult musiał wycofać się do Sierra Morena, a armia hiszpańsko-angielska zachowała zdolność do podjęcia nowych operacji.

Tłumaczenie: Magda

Forum projektu stworzenia najlepszego w Polsce opracowania wojny w Hiszpanii 1808-1814. Zapraszamy do dyskusji i wspomagania projektu.

Pomysł, projekt i koordynacja:
Rafał Małowiecki anrama@interia.pl
Włodzimierz Nabywaniec wlonab@wp.pl
Guerra team:
Duroc, Bernard Lipka, Waldemar Karczmarczyk, Michał Swędrowski, Zenobi, Magda, Scout, Gipsy, makron, Rafał Jan Komorowski, Eques, Agent FBI.

 • Guerra de Independencia espanola 1808-1814
 • Asociación para el Estudio de la GI
 • The Peninsular War 1808-1814
 • English officers killed in Peninsula 1808-1814
 • Peninsular War: Orders of Battle
 • Wellington's dispatches
 • Los sitios de Zaragoza
 • Pagina de la Albuera
 • La batalla de Bailén
 • Revista de Historia Militar
 • Lord Blayney's Narrative